Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό ερωτημάτων που δέχεται η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου το τελευταίο διάστημα, και ενόψει των περιόδων με ήπιες καιρικές συνθήκες που ακολουθούν, κατά τις οποίες η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) θα βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, ενώ η ζήτηση παραμένει χαμηλή, η ΡΑΕΚ επιθυμεί να ενημερώσει το κοινό για τα εξής:
 
Υποχρεώσεις από τον Νόμο
Σύμφωνα με τα άρθρα 47, 48 και 70 των περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού Νόμων 2021 έως 2025 (Ν. 130(Ι)/2021), ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) και ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής (ΔΣΔ) είναι οι καθ΄ ύλην αρμόδιοι φορείς για τη λειτουργία ενός ασφαλούς, αξιόπιστου οικονομικού και αποδοτικού ηλεκτρικού συστήματος, όπως και για τη διασφάλιση της ικανότητας του συστήματος να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση για τη μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας.
 
Γιατί επιβάλλονται περιορισμοί στην παραγωγή ΑΠΕ;
Σε περιόδους με ήπιες καιρικές συνθήκες όπου η συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλή, παρατηρείται περιορισμός του επιτρεπόμενου επιπέδου ηλεκτροπαραγωγής από συστήματα ΑΠΕ. Στις περιπτώσεις αυτές, και σύμφωνα με τις πρόνοιες των εγκεκριμένων Κανόνων Μεταφοράς και δη την παράγραφο Τ16.7.3, και τις πρόνοιες των εγκεκριμένων Κανόνων Διανομής, παράγραφος Δ5.4.4.1.2 ο ΔΣΜΚ ή/και ο ΔΣΔ, έχουν το δικαίωμα να μειώνουν απεριόριστα και ανά πάσα στιγμή την ηλεκτρική ενέργεια που διοχετεύεται στο Σύστημα Μεταφοράς ή στο Σύστημα Διανομής και που παράγεται από ΑΠΕ, αν κρίνουν ότι το απαιτούν οι συνθήκες λειτουργίας του Ηλεκτρικού Συστήματος, με σκοπό να διασφαλίζουν την ασφαλή και αξιόπιστη λειτουργία του.
 
Το εν λόγω επιτρεπόμενο επίπεδο ηλεκτροπαραγωγής από συστήματα ΑΠΕ και ως εκ τούτο η έκταση των περικοπών προκύπτει από την ανάγκη να είναι σε λειτουργία, ένας ελάχιστος αριθμός συμβατικών μονάδων παραγωγής, ο οποίος προσδιορίζεται βάσει τα εξής, μη εξαντλητικά κριτήρια:

Δικαιώματα Αυτοκαταναλωτών και Ιδιοκατανάλωση

Σύμφωνα με το Ρυθμιστικό πλαίσιο για τη Δραστηριοποίηση των Ενεργών Πελατών και των Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές - Ρυθμιστικές Αποφάσεις Αρ.02/2024 (Κ.Δ.Π 375/2024) και Αρ. 01/2025 (Κ.Δ.Π 243/2025), κατοχυρώνεται το δικαίωμα των Αυτοκαταναλωτών με τεχνική δυνατότητα μηδενικής έγχυσης να αξιοποιούν την παραγωγή τους για ιδιοκατανάλωση, κατά την επιβολή μειώσεων στη διοχέτευση της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ. Το δικαίωμα αυτό ασκείται εθελούσια, ενώ οι Διαχειριστές δύνανται να προβαίνουν σε πλήρη αποκοπή της παραγωγής του συστήματος ΑΠΕ μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις εσχάτης ανάγκης, ενημερώνοντας άμεσα τη ΡΑΕΚ.
 
Η επιλογή της μηδενικής έγχυσης επιτρέπει στον αυτοκαταναλωτή να εκμεταλλεύεται την πράσινη ενέργεια που παράγει για τις δικές του ανάγκες (π.χ. λειτουργία κλιματιστικών, θερμοσιφώνων ή φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος) τις ώρες της ηλιοφάνειας, μειώνοντας το κόστος αγοράς ενέργειας από το δίκτυο, ακόμα και όταν το σύστημα τελεί υπό περιορισμό εξαγωγής ενέργειας.
 
Με βάση το πιο πάνω οι καταναλωτές έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από τον ΔΣΔ την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού, αναλαμβάνοντας ωστόσο επιπρόσθετο κόστος, ώστε να έχουν τη δυνατότητα μηδενικής έγχυσης τα χρονικά διαστήματα που εφαρμόζονται περικοπές ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, η ενέργεια που παράγεται θα παραμένει στις εγκαταστάσεις τους για ιδίαν κατανάλωση, χωρίς να διοχετεύεται στο δίκτυο.
 
Ενημέρωση σχετικά με τις περικοπές
Η ΡΑΕΚ προτρέπει τους ενδιαφερόμενους παραγωγούς και αυτοκαταναλωτές να μελετήσουν το ενημερωτικό υλικό που βρίσκεται στους ιστότοπους των δυο Διαχειριστών,